{"id":101,"date":"2026-04-26T12:10:57","date_gmt":"2026-04-26T10:10:57","guid":{"rendered":"http:\/\/hvacwiki.pl\/?page_id=101"},"modified":"2026-05-02T18:13:00","modified_gmt":"2026-05-02T16:13:00","slug":"3-2-szczelnosc-przewodow-wentylacyjnych","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/hvacwiki.pl\/?page_id=101","title":{"rendered":"3.4. Szczelno\u015b\u0107 przewod\u00f3w wentylacyjnych"},"content":{"rendered":"\n<p>Szczelno\u015b\u0107 powietrzna przewod\u00f3w wentylacyjnych wed\u0142ug norm PN\u2011B i PN\u2011EN.<\/p>\n\n\n\n<p>Kompleksowe om\u00f3wienie wymaga\u0144 szczelno\u015bci sieci przewod\u00f3w wentylacyjnych w \u015bwietle norm <strong>PN\u2011B\u201176001:1996<\/strong>, <strong>PN\u2011EN 1507:2007<\/strong> oraz <strong>PN\u2011EN 12237:2005<\/strong> \u2014 klasyfikacja, metodologia bada\u0144 i praktyczne wytyczne projektowe.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Szczelno\u015b\u0107 przewod\u00f3w jako kluczowy parametr instalacji<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Szczelno\u015b\u0107 sieci przewod\u00f3w wentylacyjnych nale\u017cy do fundamentalnych parametr\u00f3w technicznych ka\u017cdej instalacji wentylacyjno\u2011klimatyzacyjnej. Nieszczelno\u015bci w sieci przewod\u00f3w prowadz\u0105 do niekontrolowanych strat powietrza, kt\u00f3re w skrajnych przypadkach si\u0119gaj\u0105 20\u201330% nominalnego strumienia obj\u0119to\u015bci t\u0142oczonego przez wentylator, co bezpo\u015brednio przek\u0142ada si\u0119 na wzrost zu\u017cycia energii elektrycznej nap\u0119d\u00f3w oraz \u2014 w instalacjach klimatyzacyjnych \u2014 energii cieplnej i ch\u0142odniczej zu\u017cytej na uzdatnienie powietrza, kt\u00f3re nigdy nie dotrze do obs\u0142ugiwanego pomieszczenia.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Rozporz\u0105dzenie Ministra Infrastruktury \u2014 podstawa prawna<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Rozporz\u0105dzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunk\u00f3w technicznych, jakim powinny odpowiada\u0107 budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2002 nr 75 poz. 690 z p\u00f3\u017an. zm.) nak\u0142ada w dziale X wymagania dotycz\u0105ce oszcz\u0119dno\u015bci energii i izolacyjno\u015bci cieplnej, kt\u00f3rych spe\u0142nienie jest bezpo\u015brednio uwarunkowane w\u0142a\u015bciw\u0105 szczelno\u015bci\u0105 instalacji wentylacyjnych. Wymagania te uszczeg\u00f3\u0142owiaj\u0105 normy przywo\u0142ane poni\u017cej.<\/p>\n\n\n\n<p>Skutkiem nieszczelno\u015bci jest nie tylko marnotrawstwo energii, lecz r\u00f3wnie\u017c zaburzenia bilansu powietrznego budynku, przek\u0142amania wynik\u00f3w pomiar\u00f3w regulacyjnych, pogorszenie komfortu u\u017cytkownik\u00f3w oraz \u2014 w przypadku instalacji obs\u0142uguj\u0105cych strefy o kontrolowanej czysto\u015bci \u2014 ryzyko ska\u017cenia \u015brodowiska lub nieutrzymania wymaganego ci\u015bnienia r\u00f3\u017cnicowego.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Obowi\u0105zuj\u0105ce dokumenty normatywne reguluj\u0105ce zagadnienie szczelno\u015bci przewod\u00f3w wentylacyjnych z blachy<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Na rynku polskim obowi\u0105zuj\u0105 trzy podstawowe dokumenty normatywne reguluj\u0105ce zagadnienie szczelno\u015bci przewod\u00f3w wentylacyjnych z blachy:<\/p>\n\n\n\n<p>Nieobowi\u0105zuj\u0105ca norma krajowa<\/p>\n\n\n\n<p>PN-B-76002:1996 \u2014 Wentylacja. Przewody wentylacyjne. Szczelno\u015b\u0107 . Wymagania i badania<\/p>\n\n\n\n<p>Europejska norma zharmonizowana obowi\u0105zuj\u0105ca w Polsce<\/p>\n\n\n\n<p>PN-EN 1507:2007 \u2014 Wentylacja budynk\u00f3w &#8211; Przewody wentylacyjne z blachy o przekroju prostok\u0105tnym &#8211; Wymagania dotycz\u0105ce wytrzyma\u0142o\u015bci i szczelno\u015bci<\/p>\n\n\n\n<p>Europejska norma zharmonizowana obowi\u0105zuj\u0105ca w Polsce<\/p>\n\n\n\n<p>PN-EN 12237:2005 \u2014 Wentylacja budynk\u00f3w &#8211; Sie\u0107 przewod\u00f3w &#8211; Wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 i szczelno\u015b\u0107 przewod\u00f3w z blachy o przekroju ko\u0142owym<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Czym jest szczelno\u015b\u0107 przewod\u00f3w wentylacyjnych?<\/h4>\n\n\n\n<p>Nieszczelno\u015b\u0107 przewodu wentylacyjnego stanowi ka\u017cde niezamierzone po\u0142\u0105czenie przestrzeni wewn\u0105trz kana\u0142u z przestrzeni\u0105 zewn\u0119trzn\u0105. W praktyce instalacyjnej oraz w oparciu o wymagania norm PN\u2011EN 1507:2007 i PN\u2011EN 12237:2005 mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107 dwa podstawowe typy nieszczelno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nieszczelno\u015bci konstrukcyjne<\/strong> wynikaj\u0105 z przyj\u0119tego sposobu \u0142\u0105czenia element\u00f3w przewodu \u2014 ko\u0142nierzy, kielich\u00f3w, z\u0142\u0105czek i za\u015blepek. Ka\u017cde po\u0142\u0105czenie mechaniczne wykazuje pewien poziom przecieku, kt\u00f3ry jest technicznie akceptowalny, o ile nie przekracza warto\u015bci granicznych okre\u015blonych norm\u0105 dla przyj\u0119tej klasy szczelno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nieszczelno\u015bci przypadkowe<\/strong> powstaj\u0105 wskutek b\u0142\u0119d\u00f3w monta\u017cowych, uszkodze\u0144 mechanicznych blachy, korozji, nieprawid\u0142owego zastosowania materia\u0142\u00f3w uszczelniaj\u0105cych lub braku uszczelnienia w miejscach wymaganych przez norm\u0119.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Parametry opisuj\u0105ce szczelno\u015b\u0107 \u2014 podstawowe wzory normatywne<\/h3>\n\n\n\n<p>Zgodnie z metodologi\u0105 przyj\u0119t\u0105 w normach PN-EN 1507:2007 i PN-EN 12237:2005, szczelno\u015b\u0107 przewod\u00f3w opisuje si\u0119 przez <strong>jednostkowy strumie\u0144 przecieku<\/strong> odniesiony do powierzchni obudowy przewodu:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">q<sub>L<\/sub> = Q<sub>L<\/sub> \/ A &nbsp;&nbsp;[l\/(s\u00b7m\u00b2)]<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\"> q<sub>L<\/sub> \u2014 jednostkowy strumie\u0144 przecieku [l\/(s\u00b7m\u00b2)]<br>Q<sub>L<\/sub> \u2014 ca\u0142kowity strumie\u0144 obj\u0119to\u015bci przecieku [l\/s]<br>A &nbsp;&nbsp;&nbsp;\u2014 powierzchnia boczna badanego odcinka przewod\u00f3w [m\u00b2]<\/p>\n\n\n\n<p>Zale\u017cno\u015b\u0107 mi\u0119dzy ci\u015bnieniem r\u00f3\u017cnicowym a strumieniem przecieku opisuje <strong>prawo pot\u0119gowe<\/strong>, kt\u00f3re stanowi podstaw\u0119 przeliczania wynik\u00f3w pomiar\u00f3w na ci\u015bnienie odniesienia przyj\u0119te w normie:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">q<sub>L<\/sub> \u2264 f \u00b7 (\u0394p \/ 400)<sup>0,65<\/sup> <\/p>\n\n\n\n<p>f &nbsp;&nbsp;\u2014 wsp\u00f3\u0142czynnik klasy szczelno\u015bci [l\/(s\u00b7m\u00b2)], wg tab. 1 PN-EN 1507:2007 i PN-EN 12237:2005<br>\u0394p \u2014 ci\u015bnienie pr\u00f3bne [Pa]<br>400 \u2014 ci\u015bnienie odniesienia [Pa], zgodnie z pkt. 5 obu norm europejskich<\/p>\n\n\n\n<p>Podstawa normatywna wzoru<\/p>\n\n\n\n<p>Wz\u00f3r pot\u0119gowy z wyk\u0142adnikiem 0,65 jest zdefiniowany w tablicy 2 normy PN-EN 1507:2007 (punkt 5.2) oraz w tablicy 1 normy PN-EN 12237:2005 (punkt 5.2) jako jedyna dopuszczalna metoda przeliczania wynik\u00f3w bada\u0144 szczelno\u015bci na ci\u015bnienie odniesienia 400 Pa.<br>**Norma PN\u2011B\u201176001:1996 nie stosuje tego wzoru \u2014 pos\u0142uguje si\u0119 w\u0142asnym wska\u017anikiem nieszczelno\u015bci f (m<sup>3<\/sup>\/(m<sup>2<\/sup> \u00b7h) oraz klasami A i B okre\u015blonymi na podstawie wykresu dopuszczalnych warto\u015bci.**<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nieobowi\u0105zuj\u0105ca norma krajowa<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">PN\u2011B\u201176001:1996 \u2014 Wymagania krajowe<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Zakres i przedmiot normy<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Norma <strong>PN\u2011B\u201176001:1996 \u201eWentylacja. Przewody wentylacyjne. Szczelno\u015b\u0107. Wymagania i badania\u201d<\/strong> okre\u015bla wymagania oraz metody bada\u0144 dotycz\u0105ce szczelno\u015bci przewod\u00f3w wentylacyjnych stosowanych w instalacjach wentylacji mechanicznej.<\/p>\n\n\n\n<p>Zakres normy obejmuje zar\u00f3wno badania wykonywane <strong>w istniej\u0105cych instalacjach<\/strong>, jak i <strong>badania laboratoryjne<\/strong> przewod\u00f3w. Dokument definiuje wska\u017anik nieszczelno\u015bci przewod\u00f3w, klasy szczelno\u015bci, dopuszczalne warto\u015bci przeciek\u00f3w oraz ci\u015bnienia pr\u00f3bne, przy kt\u00f3rych nale\u017cy wykonywa\u0107 pomiary.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Klasyfikacja szczelno\u015bci wg PN\u2011B\u201176001:1996<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Norma PN\u2011B\u201176001:1996 wprowadza dwie klasy szczelno\u015bci przewod\u00f3w wentylacyjnych:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>klasa A \u2014 przewody o normalnej szczelno\u015bci,<\/li>\n\n\n\n<li>klasa B \u2014 przewody o podwy\u017cszonej szczelno\u015bci.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Dopuszczalne warto\u015bci wska\u017anika nieszczelno\u015bci f dla obu klas okre\u015bla rysunek 1 normy, kt\u00f3ry przedstawia zale\u017cno\u015b\u0107 mi\u0119dzy wska\u017anikiem nieszczelno\u015bci a r\u00f3\u017cnic\u0105 ci\u015bnie\u0144 \u0394p.<\/p>\n\n\n\n<p>Norma rozr\u00f3\u017cnia dwa tryby oceny:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>100% warto\u015bci z wykresu \u2014 badania w istniej\u0105cych instalacjach,<\/li>\n\n\n\n<li>50% warto\u015bci z wykresu \u2014 badania laboratoryjne.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Klasa szczelno\u015bci przewod\u00f3w musi by\u0107 okre\u015blona w dokumentacji technicznej instalacji, a wynikaj\u0105cy z niej strumie\u0144 przeciek\u00f3w nale\u017cy uwzgl\u0119dni\u0107 przy doborze wentylatora.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Metody bada\u0144 wg PN\u2011B\u201176001:1996<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Zgodnie z norm\u0105, badania szczelno\u015bci przewod\u00f3w obejmuj\u0105:<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading has-medium-font-size\">Badania w istniej\u0105cych instalacjach<\/h3>\n\n\n\n<p>Badaniu podlegaj\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>odcinki przewod\u00f3w przewidziane do obudowania,<\/li>\n\n\n\n<li>przewody murowane oraz ich po\u0142\u0105czenia z przewodami blaszanymi,<\/li>\n\n\n\n<li>przewody wymagaj\u0105ce klasy B,<\/li>\n\n\n\n<li>pozosta\u0142e przewody \u2014 w zakresie okre\u015blonym w projekcie lub uzgodnionym mi\u0119dzy stronami.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Norma zaleca wykonywanie bada\u0144 szczelno\u015bci ju\u017c na etapie monta\u017cu instalacji.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading has-medium-font-size\"><strong>Badania laboratoryjne<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Badaniu podlega odcinek przewodu o d\u0142ugo\u015bci okre\u015blonej przez producenta, zawieraj\u0105cy co najmniej jedno po\u0142\u0105czenie.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Metoda badania<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Badanie polega na:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>szczelnym za\u015blepieniu ko\u0144c\u00f3w badanego odcinka,<\/li>\n\n\n\n<li>wytworzeniu w nim okre\u015blonego ci\u015bnienia \u0394p,<\/li>\n\n\n\n<li>pomiarze strumienia powietrza przep\u0142ywaj\u0105cego przez nieszczelno\u015bci.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Norma okre\u015bla ci\u015bnienia pr\u00f3bne dla bada\u0144 laboratoryjnych:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>400 Pa \u2014 klasa A,<\/li>\n\n\n\n<li>1000 Pa \u2014 klasa B.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Dopuszczalny b\u0142\u0105d pomiaru wynosi:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u00b15% dla ci\u015bnienia,<\/li>\n\n\n\n<li>\u00b110% dla strumienia obj\u0119to\u015bci.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Ocena wynik\u00f3w bada\u0144<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Wyniki bada\u0144 uznaje si\u0119 za pozytywne, je\u017celi wska\u017anik nieszczelno\u015bci nie przekracza warto\u015bci dopuszczalnych dla danej klasy. W przypadku wyniku negatywnego norma wymaga wykonania doszczelnienia i ponownego badania.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Norma europejska: przewody prostok\u0105tne<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">PN-EN 1507:2007 \u2014 Przewody o przekroju prostok\u0105tnym<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Zakres stosowania<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Norma PN\u2011EN 1507:2007 \u201eWentylacja budynk\u00f3w \u2014 Przewody wentylacyjne z blachy o przekroju prostok\u0105tnym \u2014 Wymagania dotycz\u0105ce wytrzyma\u0142o\u015bci i szczelno\u015bci\u201d stanowi polskie t\u0142umaczenie normy europejskiej EN 1507:2006. Obejmuje przewody prostok\u0105tne wykonane z <strong>blachy stalowej ocynkowanej<\/strong> oraz <strong>aluminiowej<\/strong>, stosowane w instalacjach wentylacji i klimatyzacji budynk\u00f3w w zakresie ci\u015bnie\u0144 roboczych do <strong>2000 Pa<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Powi\u0105zania normatywne<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Norma odwo\u0142uje si\u0119 do nast\u0119puj\u0105cych dokument\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>EN 12599<\/strong> \u2014 metody bada\u0144 i pomiar\u00f3w instalacji wentylacyjnych,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>EN 12220<\/strong> \u2014 geometria ko\u0142nierzy do po\u0142\u0105cze\u0144 prostok\u0105tnych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><em>(EN 1886 nie jest powi\u0105zana z EN 1507 \u2014 dotyczy central wentylacyjnych, nie przewod\u00f3w.)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czterostopniowa klasyfikacja szczelno\u015bci A\u2013D<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Norma PN\u2011EN 1507:2007 definiuje cztery klasy szczelno\u015bci przewod\u00f3w prostok\u0105tnych: A, B, C i D (tablica 2, punkt 5.2). Klasa A odpowiada najni\u017cszym wymaganiom, natomiast klasa D \u2014 najwy\u017cszym. Ka\u017cda kolejna klasa oznacza oko\u0142o trzykrotne zaostrzenie wymaga\u0144 w stosunku do poprzedniej.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><thead><tr><td><strong>Klasa szczelno\u015bci<\/strong><\/td><td><strong>Wsp\u00f3\u0142czynnik f<br>[l\/(s\u00b7m\u00b2)]<\/strong><\/td><td><strong>Maks. przeciek przy 400 Pa<br>[l\/(s\u00b7m\u00b2)]<\/strong><\/td><td><strong>Maks. przeciek przy 400 Pa<br>[m\u00b3\/(h\u00b7m\u00b2)]<\/strong><\/td><\/tr><\/thead><tbody><tr><td><strong>A<\/strong><\/td><td>0,027<\/td><td>0,027<\/td><td>0,097<\/td><\/tr><tr><td><strong>B<\/strong><\/td><td>0,009<\/td><td>0,009<\/td><td>0,032<\/td><\/tr><tr><td><strong>C<\/strong><\/td><td>0,003<\/td><td>0,003<\/td><td>0,011<\/td><\/tr><tr><td><strong>D<\/strong><\/td><td>0,001<\/td><td>0,001<\/td><td>0,004<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/strong> Tablica 2, punkt 5.2 PN\u2011EN 1507:2007<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zakresy ci\u015bnie\u0144 roboczych<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zgodnie z tablic\u0105 1, punkt 4.1 normy PN\u2011EN 1507:2007, przewody klasyfikuje si\u0119 w trzech zakresach ci\u015bnie\u0144 roboczych. Ci\u015bnienie pr\u00f3bne wynosi 1,25 warto\u015bci ci\u015bnienia maksymalnego:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><thead><tr><td><strong>Zakres ci\u015bnienia<\/strong><\/td><td><strong>Maks. ci\u015bnienie robocze [Pa]<\/strong><\/td><td><strong>Ci\u015bnienie pr\u00f3bne [Pa]<\/strong><\/td><\/tr><\/thead><tbody><tr><td><strong>Niskie<\/strong><\/td><td>500<\/td><td>625<\/td><\/tr><tr><td><strong>\u015arednie<\/strong><\/td><td>1000<\/td><td>1250<\/td><\/tr><tr><td><strong>Wysokie<\/strong><\/td><td>2000<\/td><td>2500<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Wymagania dotycz\u0105ce po\u0142\u0105cze\u0144 poprzecznych<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Z\u0142\u0105cza ko\u0142nierzowe<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Norma wymaga stosowania uszczelek z materia\u0142\u00f3w trwale elastycznych (np. EPDM, neopren, poliuretan), zapewniaj\u0105cych utrzymanie deklarowanej klasy szczelno\u015bci. Wymagania monta\u017cowe okre\u015bla punkt 6.2.1 normy.<\/p>\n\n\n\n<p><em>(Norma nie okre\u015bla temperatur pracy uszczelek \u2014 wymagania +200\u00b0C pochodz\u0105 z norm po\u017carowych, nie z EN 1507.)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Z\u0142\u0105cza bezko\u0142nierzowe (TDC\/TDF)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Systemy z\u0142\u0105czek zaciskowych i prowadnicowych s\u0105 dopuszczalne pod warunkiem potwierdzenia osi\u0105gni\u0119tej klasy szczelno\u015bci badaniem typu zgodnie z punktem 7 normy. Producent musi deklarowa\u0107 klas\u0119 szczelno\u015bci wraz z numerem protoko\u0142u bada\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wymagania wytrzyma\u0142o\u015bciowe a szczelno\u015b\u0107 przewod\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zgodnie z punktem 4.2 normy PN\u2011EN 1507:2007, ugi\u0119cie \u015bcianki przewodu prostok\u0105tnego pod ci\u015bnieniem roboczym nie mo\u017ce przekracza\u0107 1\/100 wymiaru poprzecznego przewodu. Nadmierne ugi\u0119cie prowadzi do napr\u0119\u017ce\u0144 w z\u0142\u0105czach, co mo\u017ce skutkowa\u0107 rozszczelnieniem i przekroczeniem dopuszczalnych warto\u015bci przeciek\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong>Norma europejska: przewody ko\u0142owe<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">PN-EN 12237:2005 \u2014 Przewody o przekroju ko\u0142owym<\/h3>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Zakres i specyfika norm dla przekroju ko\u0142owego<\/h3>\n\n\n\n<p><strong>Zakres stosowania<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Norma PN\u2011EN 12237:2005 \u201eWentylacja budynk\u00f3w \u2014 Sie\u0107 przewod\u00f3w \u2014 Wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 i szczelno\u015b\u0107 przewod\u00f3w o przekroju ko\u0142owym\u201d okre\u015bla wymagania dotycz\u0105ce wytrzyma\u0142o\u015bci i szczelno\u015bci sztywnych przewod\u00f3w ko\u0142owych wykonanych ze stali ocynkowanej lub aluminium. Obejmuje przewody spiralnie zwijane oraz pod\u0142u\u017cnie spawane o \u015brednicach od 80 do 2000 mm, stosowane w instalacjach wentylacji i klimatyzacji budynk\u00f3w w zakresie ci\u015bnie\u0144 roboczych do 2000 Pa.<\/p>\n\n\n\n<p><em>(Norma nie obejmuje przewod\u00f3w elastycznych \u2014 s\u0105 one regulowane przez EN 13180.)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Klasyfikacja szczelno\u015bci A\u2013D<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Norma PN\u2011EN 12237:2005 stosuje czterostopniowy system klas szczelno\u015bci przewod\u00f3w ko\u0142owych: A, B, C i D (tablica 1, punkt 5.2). Warto\u015bci wsp\u00f3\u0142czynnika <em>f<\/em> oraz dopuszczalne przecieki przy ci\u015bnieniu odniesienia 400 Pa s\u0105 identyczne jak w PN\u2011EN 1507:2007.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><thead><tr><td><strong>Klasa szczelno\u015bci<\/strong><\/td><td><strong>Wsp\u00f3\u0142czynnik f<br>[l\/(s\u00b7m\u00b2)]<\/strong><\/td><td><strong>Maks. przeciek przy 400 Pa<br>[l\/(s\u00b7m\u00b2)]<\/strong><\/td><td><strong>Maks. przeciek przy 400 Pa<br>[m\u00b3\/(h\u00b7m\u00b2)]<\/strong><\/td><\/tr><\/thead><tbody><tr><td><strong>A<\/strong><\/td><td>0,027<\/td><td>0,027<\/td><td>0,097<\/td><\/tr><tr><td><strong>B<\/strong><\/td><td>0,009<\/td><td>0,009<\/td><td>0,032<\/td><\/tr><tr><td><strong>C<\/strong><\/td><td>0,003<\/td><td>0,003<\/td><td>0,011<\/td><\/tr><tr><td><strong>D<\/strong><\/td><td>0,001<\/td><td>0,001<\/td><td>0,004<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/strong> Tablica 1, punkt 5.2 PN\u2011EN 12237:2005<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wymagania dotycz\u0105ce po\u0142\u0105cze\u0144<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Z\u0142\u0105cza kielichowe<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zgodnie z punktem 6.1 normy, z\u0142\u0105cza kielichowe musz\u0105 by\u0107 wyposa\u017cone w uszczelk\u0119 gumow\u0105 umieszczon\u0105 w rowku kielicha oraz posiada\u0107 zabezpieczenie mechaniczne przed wysuni\u0119ciem.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Z\u0142\u0105cza ko\u0142nierzowe<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Punkt 6.2 normy okre\u015bla wymagania dotycz\u0105ce:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>rodzaju uszczelek,<\/li>\n\n\n\n<li>sztywno\u015bci ko\u0142nierzy,<\/li>\n\n\n\n<li>sposobu skr\u0119cania i docisku.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Z\u0142\u0105cza zaciskowe<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zgodnie z punktem 6.3 normy, z\u0142\u0105cza zaciskowe (opaski, manchety) s\u0105 dopuszczalne pod warunkiem:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>potwierdzenia klasy szczelno\u015bci badaniem typu,<\/li>\n\n\n\n<li>deklaracji producenta zawieraj\u0105cej klas\u0119 szczelno\u015bci i numer protoko\u0142u bada\u0144.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Badania i ocena szczelno\u015bci<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Norma okre\u015bla:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>metody bada\u0144 typu,<\/li>\n\n\n\n<li>wymagane ci\u015bnienia pr\u00f3bne,<\/li>\n\n\n\n<li>dopuszczalne odkszta\u0142cenia przewod\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n<li>kryteria oceny wynik\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Badania szczelno\u015bci wykonuje si\u0119 zgodnie z procedur\u0105 opisan\u0105 w punkcie 7 normy, przy ci\u015bnieniu odniesienia <strong>400 Pa<\/strong>, zgodnie z metodologi\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 dla PN\u2011EN 1507 i PN\u2011EN 12237.<\/p>\n\n\n\n<p>Norma PN-EN 12237:2005 nie obejmuje przewod\u00f3w elastycznych (flex), kt\u00f3re regulowane s\u0105 odr\u0119bn\u0105 norm\u0105 EN 13180. Po\u0142\u0105czenia przewod\u00f3w elastycznych z sztywnymi wymagaj\u0105 szczeg\u00f3lnej staranno\u015bci monta\u017cu i odr\u0119bnej weryfikacji szczelno\u015bci \u2014 stanowi\u0105 one jedno z najcz\u0119stszych miejsc niekontrolowanych przeciek\u00f3w w praktyce instalacyjnej.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Projektowanie<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Dob\u00f3r klasy szczelno\u015bci \u2014 wytyczne projektowe<\/h3>\n\n\n\n<p><strong>Kryteria doboru<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Normy PN\u2011EN 1507:2007, PN\u2011EN 12237:2005 oraz PN\u2011B\u201176001:1996 <strong>okre\u015blaj\u0105 wymagania i metody bada\u0144 szczelno\u015bci przewod\u00f3w<\/strong>, lecz <strong>nie definiuj\u0105 zasad doboru klasy szczelno\u015bci dla instalacji<\/strong>. Wyb\u00f3r klasy A, B, C lub D jest decyzj\u0105 projektanta i wynika z analizy technicznej oraz ekonomicznej instalacji.<\/p>\n\n\n\n<p>W praktyce projektowej przyjmuje si\u0119 nast\u0119puj\u0105ce kryteria (nie s\u0105 one elementem norm):<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Przeznaczenie instalacji<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W instalacjach obs\u0142uguj\u0105cych pomieszczenia o podwy\u017cszonych wymaganiach higienicznych lub ci\u015bnieniowych (np. laboratoria, pomieszczenia czyste, sale operacyjne) stosuje si\u0119 zwykle wy\u017csze klasy szczelno\u015bci, aby ograniczy\u0107 ryzyko niekontrolowanych przep\u0142yw\u00f3w powietrza.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Lokalizacja przewod\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Przewody prowadzone poza stref\u0105 ogrzewan\u0105 lub ch\u0142odzon\u0105 \u2014 np. na poddaszu, w przestrzeniach technicznych lub na zewn\u0105trz budynku \u2014 generuj\u0105 straty energii. W takich przypadkach projektanci cz\u0119sto stosuj\u0105 co najmniej klas\u0119 B, aby ograniczy\u0107 przecieki.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ci\u015bnienie robocze instalacji<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W instalacjach pracuj\u0105cych przy wy\u017cszych ci\u015bnieniach roboczych przecieki rosn\u0105 zgodnie z zale\u017cno\u015bci\u0105 pot\u0119gow\u0105 stosowan\u0105 w normach europejskich. Oznacza to, \u017ce przy wy\u017cszych ci\u015bnieniach stosowanie wy\u017cszej klasy szczelno\u015bci mo\u017ce by\u0107 uzasadnione ekonomicznie.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Zalecane klasy szczelno\u015bci dla wybranych typ\u00f3w obiekt\u00f3w<\/h3>\n\n\n\n<p>Normy PN\u2011EN 1507:2007, PN\u2011EN 12237:2005 oraz PN\u2011B\u201176001:1996 nie okre\u015blaj\u0105 zasad doboru klasy szczelno\u015bci dla poszczeg\u00f3lnych typ\u00f3w obiekt\u00f3w. Poni\u017csze zestawienie opiera si\u0119 na wytycznych bran\u017cowych, w szczeg\u00f3lno\u015bci:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>REHVA Guidebook No. 2 \u2013 Ventilation System Ductwork,<\/li>\n\n\n\n<li>EUROVENT 2\/2 \u2013 Air Leakage Classification,<\/li>\n\n\n\n<li>oraz powszechnie stosowanych praktykach projektowych w UE.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><thead><tr><td><strong>Rodzaj obiektu \/ strefy<\/strong><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><strong>Zalecana klasa szczelno\u015bci<\/strong><\/td><td><strong>Uzasadnienie (wg REHVA \/ EUROVENT)<\/strong><\/td><\/tr><\/thead><tbody><tr><td>Budynki mieszkalne<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><strong>A<\/strong><\/td><td>Niskie ci\u015bnienia robocze, niewielka krytyczno\u015b\u0107 energetyczna<\/td><\/tr><tr><td>Biura, hotele, obiekty handlowe<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><strong>B<\/strong><\/td><td>Standard europejski wg REHVA; kompromis koszt\u2013efekt<\/td><\/tr><tr><td>Szpitale \u2014 oddzia\u0142y standardowe<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><strong>B \/ C<\/strong><\/td><td>Wymagania higieniczne i stabilno\u015b\u0107 przep\u0142yw\u00f3w<\/td><\/tr><tr><td>Instalacje oddymiaj\u0105ce (DSO)<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><strong>C<\/strong><\/td><td>Ograniczenie przeciek\u00f3w w instalacjach o podwy\u017cszonych wymaganiach technicznych<\/td><\/tr><tr><td>Sale operacyjne, OIOM, blok porodowy<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><strong>D<\/strong><\/td><td>Wysoka stabilno\u015b\u0107 ci\u015bnie\u0144 i minimalizacja infiltracji (wg REHVA)<\/td><\/tr><tr><td>Laboratoria farmaceutyczne, cleanroom<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><strong>C \/ D<\/strong><\/td><td>Wysokie wymagania czysto\u015bci i stabilno\u015bci ci\u015bnie\u0144 (wg REHVA)<\/td><\/tr><tr><td>Obiekty przemys\u0142owe<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><strong>A \/ B<\/strong><\/td><td>Zale\u017cnie od proces\u00f3w technologicznych i wymaga\u0144 BHP<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Badania odbiorcze<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Metodologia i praktyka bada\u0144 szczelno\u015bci<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Kiedy przeprowadza\u0107 badania?<\/h3>\n\n\n\n<p><strong>Podstawa normatywna \u2014 EN 12599<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Norma EN 12599:2012 \u201eWentylacja budynk\u00f3w \u2014 Procedury bada\u0144 i metody pomiarowe przy odbiorze zainstalowanych system\u00f3w wentylacji i klimatyzacji&#8221; definiuje obowi\u0105zek przeprowadzania bada\u0144 szczelno\u015bci jako elementu odbioru technicznego instalacji. Wyniki bada\u0144 powinny by\u0107 do\u0142\u0105czone do dokumentacji powykonawczej.<\/p>\n\n\n\n<p>Badania szczelno\u015bci przeprowadza si\u0119 w trzech etapach:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Przed zakryciem przewod\u00f3w<\/strong> \u2014 zanim sie\u0107 zostanie zabudowana w sufitach podwieszanych, obudowach architektonicznych lub zasypana ziemi\u0105. Badanie po zakryciu jest mo\u017cliwe, lecz znacznie dro\u017csze i logistycznie utrudnione.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Po zako\u0144czeniu monta\u017cu odcinka<\/strong> \u2014 badanie fragmentami o powierzchni 50\u2013200 m\u00b2 pozwala na szybk\u0105 identyfikacj\u0119 i napraw\u0119 nieszczelno\u015bci przed kontynuowaniem prac.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Przed odbiorem ko\u0144cowym<\/strong> \u2014 jako obligatoryjny element dokumentacji powykonawczej, wymagany przez EN 12599 i przywo\u0142any w STWiOR.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Procedura badania wg EN 12599<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Standardowa procedura badania szczelno\u015bci obejmuje nast\u0119puj\u0105ce etapy:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Przygotowanie odcinka<\/strong> \u2014 szczelne za\u015blepienie wszystkich otwor\u00f3w (kr\u00f3\u0107c\u00f3w, kratek wentylacyjnych, regulator\u00f3w VAV), od\u0142\u0105czenie i zabezpieczenie urz\u0105dze\u0144 wra\u017cliwych na nadci\u015bnienie pr\u00f3bne.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Spr\u0119\u017canie do ci\u015bnienia pr\u00f3bnego<\/strong> \u2014 przy u\u017cyciu certyfikowanego wentylatora pomiarowego z regulacj\u0105 wydajno\u015bci i przep\u0142ywomierzem. Ci\u015bnienie stabilizuje si\u0119 przez co najmniej 5 minut (wymaganie EN 12599, punkt 8.3).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Pomiar strumienia przecieku<\/strong> \u2014 mierzy si\u0119 wydatek wentylatora pomiarowego niezb\u0119dny do utrzymania zadanego ci\u015bnienia, co jest r\u00f3wnowa\u017cne ca\u0142kowitemu strumieniowi przecieku Q<sub>L<\/sub>.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Przeliczenie na ci\u015bnienie odniesienia 400 Pa<\/strong> \u2014 z u\u017cyciem wzoru pot\u0119gowego z normami PN-EN 1507:2007 lub PN-EN 12237:2005.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Por\u00f3wnanie z warto\u015bci\u0105 dopuszczaln\u0105<\/strong> \u2014 dla deklarowanej klasy i obliczonej powierzchni badanego odcinka. Wynik uznaje si\u0119 za pozytywny, gdy q<sub>L<\/sub> \u2264 f \u00b7 (\u0394p\/400)<sup>0,65<\/sup>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong>Uwarunkowania prawne<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Podstawy prawne wymagania szczelno\u015bci<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zgodnie z \u00a7153 ust. 2 Rozporz\u0105dzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunk\u00f3w technicznych, jakim powinny odpowiada\u0107 budynki i ich usytuowanie:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201ePrzewody powinny mie\u0107 (\u2026) konstrukcj\u0119 przystosowan\u0105 do maksymalnego ci\u015bnienia i wymaganej szczelno\u015bci instalacji, z uwzgl\u0119dnieniem Polskich Norm dotycz\u0105cych wytrzyma\u0142o\u015bci i szczelno\u015bci przewod\u00f3w.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Warunki Techniczne przywo\u0142uj\u0105 w tym zakresie nast\u0119puj\u0105ce normy:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>PN\u2011EN 1507:2007 \u2014 przewody o przekroju prostok\u0105tnym,<\/li>\n\n\n\n<li>PN\u2011EN 12237:2005 \u2014 przewody o przekroju ko\u0142owym.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Oznacza to, \u017ce okre\u015blenie klasy szczelno\u015bci (A, B, C lub D) oraz stosowanie norm PN\u2011EN jest obowi\u0105zkiem wynikaj\u0105cym z przepis\u00f3w prawa.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Wykaz norm i akt\u00f3w prawnych<\/h4>\n\n\n\n<p>PN\u2011B\u201176001:1996 \u2014 <em>Wentylacja. Przewody wentylacyjne. Szczelno\u015b\u0107. Wymagania i badania.<\/em> Polski Komitet Normalizacyjny, Warszawa 1996.<\/p>\n\n\n\n<p>PN\u2011EN 1507:2007 \u2014 <em>Wentylacja budynk\u00f3w \u2014 Przewody wentylacyjne z blachy o przekroju prostok\u0105tnym \u2014 Wymagania dotycz\u0105ce wytrzyma\u0142o\u015bci i szczelno\u015bci.<\/em> PKN, Warszawa 2007 (t\u0142um. EN 1507:2006).<\/p>\n\n\n\n<p>PN\u2011EN 12237:2005 \u2014 <em>Wentylacja budynk\u00f3w \u2014 Sie\u0107 przewod\u00f3w \u2014 Wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 i szczelno\u015b\u0107 przewod\u00f3w o przekroju ko\u0142owym.<\/em> PKN, Warszawa 2005 (t\u0142um. EN 12237:2003).<\/p>\n\n\n\n<p>Rozporz\u0105dzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunk\u00f3w technicznych, jakim powinny odpowiada\u0107 budynki i ich usytuowanie. Dz.U. 2002 nr 75 poz. 690 z p\u00f3\u017an. zm.<\/p>\n\n\n\n<p>REHVA Guidebook No. 2 \u2014 <em>Ductwork airtightness \u2014 Criteria, measurement, impact and improvement.<\/em> Federation of European Heating, Ventilation and Air Conditioning Associations, Brussels 2010.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Szczelno\u015b\u0107 powietrzna przewod\u00f3w wentylacyjnych wed\u0142ug norm PN\u2011B i PN\u2011EN. Kompleksowe om\u00f3wienie wymaga\u0144 szczelno\u015bci sieci przewod\u00f3w wentylacyjnych w \u015bwietle norm PN\u2011B\u201176001:1996, PN\u2011EN 1507:2007 oraz PN\u2011EN 12237:2005 \u2014 klasyfikacja, metodologia bada\u0144 i praktyczne wytyczne projektowe. Szczelno\u015b\u0107 przewod\u00f3w jako kluczowy parametr instalacji Szczelno\u015b\u0107 sieci przewod\u00f3w wentylacyjnych nale\u017cy do fundamentalnych parametr\u00f3w technicznych ka\u017cdej instalacji wentylacyjno\u2011klimatyzacyjnej. Nieszczelno\u015bci w sieci przewod\u00f3w &#8230; <a title=\"3.4. Szczelno\u015b\u0107 przewod\u00f3w wentylacyjnych\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/hvacwiki.pl\/?page_id=101\" aria-label=\"Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej o 3.4. Szczelno\u015b\u0107 przewod\u00f3w wentylacyjnych\">Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":16,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"tnm_menu_group":[9],"class_list":["post-101","page","type-page","status-publish"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hvacwiki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/101","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hvacwiki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/hvacwiki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hvacwiki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hvacwiki.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=101"}],"version-history":[{"count":22,"href":"https:\/\/hvacwiki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/101\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":194,"href":"https:\/\/hvacwiki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/101\/revisions\/194"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hvacwiki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/16"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hvacwiki.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=101"}],"wp:term":[{"taxonomy":"tnm_menu_group","embeddable":true,"href":"https:\/\/hvacwiki.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftnm_menu_group&post=101"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}